Kto grał na skrzypcach w wieży Daliborka?

Czas czytania 3 min

Wieża Daliborka

Spacerując Złotą Uliczką, trasa turystyczna doprowadzi was do wieży Daliborka. W dawnych czasach wieże Zamku Praskiego były używane jako więzienia. Chociaż ich pierwotnym przeznaczeniem była obrona, dwie z nich niemal od razu zaczęto wykorzystywać jako więzienia. Najsłynniejszą z nich jest wieża Daliborka.

Wieża Daliborka
Wieża Daliborka

Legenda wieży Daliborka

Dalibork z Koziejad stał się jednym z pierwszych więźniów tej jeszcze bezimiennej wieży. W 1496 roku przyjął chłopów, którzy zbuntowali się przeciwko swojemu okrutnemu panu, Adamowi z Płoskowic. Chłopi zdobyli zamek i pojmali swojego dawnego pana. Kiedy król dowiedział się o tym, wysłał do Koziejad i Płoskowic swoich namiestników wraz z wojskiem, aby zażegnali konflikt. Sytuacja wydawała się prosta, ale krążyły plotki, że Dalibor potajemnie podburzał chłopów sąsiada do buntu. Działania Dalibora zostały zakwalifikowane jako przestępstwo przeciwko feudalnym prawom. Wojsko przywróciło porządek, ziemie wróciły do właściciela, a rycerz trafił do więzienia. Ziemskie księgi mówią, że nie pierwszy raz.

Mało prawdopodobne, aby szlachetnego więźnia trzymano w podziemnej części wieży – czymś w rodzaju karceru. To pomieszczenie nazywano „głodową”, ponieważ według słuchów głodzono tam najbardziej niepokornych więźniów. Krążyły opowieści o górach kości, które gromadziły się przez stulecia. Jednak później, gdy archeolog Beneš zszedł na dół, nic nie znalazł poza jedną czaszkę.

Prawdopodobnie cela znajdowała się na pewnej wysokości. Wyobraźcie sobie: jeszcze wczoraj człowiek był na wolności, a teraz nie może nawet wyjść poza granice swojej celi. Przypomnę, że w tamtych czasach więzienia nie miały ani bibliotek, ani warsztatów, a nawet na spacery nie wypuszczano. Siedź i zapuszczaj brodę i wąsy. Z nudów rycerz poprosił strażnika o przyniesienie jakiegoś instrumentu muzycznego, i ten zdobył skrzypce. Dalibor nigdy wcześniej nie grał na tym instrumencie. Początkowo szło mu słabo, tak słabo, że strażnik o mało co nie zabrał skrzypiec. Jednak rycerz dość szybko nauczył się prostych melodii i umilał straży czas swoją grą. Im dłużej się uczył, tym bardziej skomplikowane melodie grał. W Daliborze objawił się talent: zaczął odtwarzać z pamięci muzykę, którą kiedyś usłyszał.

Muzyka przyciągała ludzi, których ciekawiło, kto tak gra. Wrzucali więźniowi drobne do zmiętego kapelusza, by w ten sposób podziękować za chwile piękna. Szczególnie grę na skrzypcach lubiły kobiety, które często wylewały łzy pod wieżą. Przychodzili tam także niektórzy zwolennicy rycerza, aż pewnego pięknego ranka mieszkańcy nie usłyszeli więcej muzyki. Cisza trwała dzień, dwa, a trzeciego dnia mieszczanie zaczęli pytać straż. Ta odmówiła odpowiedzi, ale ktoś podsunął strażnikowi pieniążek. Dyskretnie jeden z żołnierzy przekazał ludziom, że Dalibora stracono o świcie, ponieważ władze miasta obawiały się buntu za ludowego bohatera. W tym samym czasie krążyły pogłoski, że chłopi w okolicznych wsiach szykują się do wystąpienia przeciw najokrutniejszym feudałom tamtych czasów. Dalibora mogli użyć jako symbolu powstania – wszyscy jeszcze pamiętali wojny husyckie.

Prażanie nazwali wieżę na cześć rycerza. Z tych czasów pochodzi także przysłowie, że „potrzeba zmusiła Dalibora do grania na skrzypcach”. Skrzypce oznaczały tutaj narzędzia tortur, a „granie” – składanie odpowiednich zeznań.

Gdzie znajduje się wieża Daliborka?

Wieża Daliborka znajduje się w północno-wschodniej części Zamku Praskiego, przy wylocie Złotej Uliczki.

Wieża Daliborka mapa

Mapa – © OpenStreetMap