Zamek Praski to serce miasta, miejsce, które sama Libusza wybrała na swoją książęcą rezydencję. Jest wizytówką miasta. Zamek Praski widać z każdego zakątka miasta, a nawet z jego obrzeży. Zalecamy zaplanowanie całego dnia na zwiedzanie Zamku Praskiego i jego ogrodów, ewentualnie połączenie go z Hradczanami lub Drogą Królewską, i koniecznie odwiedzenie nie tylko Starego Pałacu Królewskiego, bazyliki św. Jerzego, katedry św. Wita, Złotej Uliczki, ale także wejście na Dzwonnicę, odwiedzenie skarbca, galerii broni oraz wież. Krótko mówiąc, warto w pełni skorzystać z możliwości zobaczenia całego Zamku Praskiego.
Historia Zamku Praskiego
To właśnie Zamek Praski nazywano Pragą aż do 1784 roku. Dogodne położenie Zamku — ostry występ między dwiema dolinami — przyciągało ludzi od czasów neolitu. Przemyślidom również bardzo spodobało się to miejsce, co potwierdzają liczne znaleziska z IX wieku, otoczone palisadą. Pod koniec tego wieku Borzywoj postawił pierwszy kościół Matki Bożej. Jego syn, Spitygniew I, rozpoczął rozbudowę umocnień, które odpowiadały obecnej powierzchni Zamku. Od zachodniej strony, między dzisiejszym placem Hradczańskim a pierwszym dziedzińcem, przebiegała fosa, a wał i mury znajdowały się na granicy między pierwszym a drugim dziedzińcem. Wratysław I zbudował drugi kościół św. Jerzego, który do 973 roku pełnił funkcję głównego kościoła książęcego, aż Wacław wybudował rotundę św. Wita, którą Spitygniew II w 1060 roku przebudował na kościół w stylu romańskim.
Zamek nigdy nie przestał tętnić życiem, nawet gdy Wratysław II przeniósł się na Wyszehrad. W tym czasie drewnianą palisadę zastąpiono kamiennym murem z trzema bramami: Czarną Wieżą na wschodzie, Białą na zachodzie i Południową jako bocznym wejściem. U podnóża zamku rozciągały się liczne ogrody i winnice, założone jeszcze przez św. Wacława. Kolejną rekonstrukcję Zamku przeprowadził Sobiesław I, a następnie Przemysł Ottokar II, znany ze swoich wypraw do ziem pruskich.
Następcy Przemyślidów, Luksemburgowie, przeprowadzili całkowitą przebudowę Zamku w stylu gotyckim. To właśnie wtedy rozpoczęto budowę gotyckiej katedry św. Wita, której budowę zakończono dopiero w XX wieku. Ideologiem i inspiratorem budowy był król Karol IV, współpracujący z wybitnymi architektami Mateuszem z Arras i Petrem Parlerem. Jego syn Wacław IV nie mieszkał już w Zamku, wybrał sobie pałac na Starym Mieście, skąd królowie wrócili do Zamku dopiero w 1483 roku. Właśnie Władysław Jagiellończyk rozpoczął modernizację umocnień, dostosowanych do obrony przed artylerią i na których można było zamontować działa. Tak powstały Wieża Prochowa, Nowa Biała Wieża i Daliborka. Wtedy też pojawiła się w pałacu Sala Władysławowska i Złota Uliczka. Cały pałac został znacząco rozbudowany. Natomiast ogród na północ od Zamku powstał za panowania Ferdynanda I Habsburga, który wybudował tam letni pałac, dedykowany swojej żonie Annie. To właśnie tutaj po raz pierwszy w Czechach zaczęto uprawiać tulipany.
Zamek Praski po pożarze
Wielkie szkody Zamkowi wyrządził pożar w 1541 roku, po którym konieczne było przeprowadzenie dużych prac renowacyjnych, co doprowadziło do częściowej przebudowy i zmiany wyglądu kompleksu. Syn Ferdynanda I, Ferdynand Tyrolski, zbudował Nowy Pałac. W tym samym czasie szlachta zaczęła budować swoje rezydencje we wschodniej części Zamku. Tak powstały pałace Lobkowiczów (dawniej Pernštejnów) i Rožmberków (instytut szlachcianek).
W 1583 roku do Zamku przeniósł się Rudolf II, który postanowił uczynić Pragę swoją rezydencją i stolicą Imperium. Doprowadziło to do kolejnej rekonstrukcji kompleksu. Powstał drugi dziedziniec, na którym zbudowano letni pałac, połączony z pałacem z czasów Ferdynanda. Na północy wzniesiono duże, dwupiętrowe stajnie, a obok — dużą salę hiszpańską, przeznaczoną na przechowywanie obrazów.
Po śmierci Rudolfa II stolica wróciła do Wiednia, jednak znaczenie Pragi nie zmalało. Za panowania Macieja powstała brama w zachodniej części — obecnie jest to przejście między pierwszym a drugim dziedzińcem. Cesarz Ferdynand III przebudował Nowy Pałac, dodając skrzydło dla cesarzowej. Za jego czasów powstał również na północy kompleks stajni. Jednak największa przebudowa Zamku miała miejsce za czasów Marii Teresy — to właśnie ona przebudowała zachodnią część Zamku do jego współczesnego wyglądu. Ostatnim, który koronował się na Zamku Praskim, był Ferdynand I Dobrotliwy.
Po utworzeniu Republiki Czechosłowackiej Zamek został dostosowany do potrzeb prezydenta, którym został Tomáš Garrigue Masaryk. Do tych prac zaproszono architekta Jože Plečnika, który zmodernizował nie tylko pałac, ale i ogrody.
Zamek Praski to swoisty przegląd architektury miasta, ponieważ można tu znaleźć ciekawe elementy zarówno dla miłośników stylu romańskiego, jak i neogotyki XIX wieku. Każdy król lub cesarz, który miał na to środki, starał się rozbudowywać i przebudowywać to, co odziedziczył po swoich poprzednikach. Przemyślidzi, Luksemburgowie, Habsburgowie — wszyscy zostawili tu swój ślad.
Jak dostać się na Zamek Praski
Zamek ma trzy wejścia. Pierwsze to wejście reprezentacyjne, pod rzeźbami gladiatorów. Zazwyczaj jest zamknięte na wejście, tylko na wyjście, a samo wejście znajduje się obok, bliżej Pałacu Arcybiskupiego. To będzie nasz punkt początkowy. Drugie wejście znajduje się z boku. Można do niego dotrzeć tramwajem do przystanku „Pražský hrad”, a następnie pieszo ulicą U Prašného mostu do bramy. Po drodze mijamy Ogrody Królewskie i przechodzimy mostkiem nad potokiem Brusnice. Zarówno pierwszy, jak i drugi sposób prowadzą bezpośrednio do kas, gdzie można kupić bilety na jeden z możliwych wariantów zwiedzania — aktualne warto sprawdzić na stronie Zamku.
Trzecie wejście znajduje się przy Czarniej Wieży i stacji metra Malostranská, prowadzi do Zamku Starymi Schodami Zamkowymi. Tą drogą najlepiej schodzić, ponieważ i tak trzeba będzie wspiąć się na sam początek, do placu Terezjańskiego, zanim będzie można kupić bilety.
