Żelazny Rycerz

Dawniej ulica Platnéřská, ciągnąca się od Wełtawy do kościoła św. Mikołaja w północnej części Starego Miasta w Pradze, nazywała się Ostružnická. Zamieszkiwali ją rzemieślnicy zajmujący się wyrobem ostrogi (czes. Ostruhy – ostrogi). Od XIV wieku rzemieślnicy przekształcili się w płatnerzy. Dlatego ulicę tę nazwano Platnéřská. Rycerze odwiedzali to miejsce, aby wybrać dobry pancerz. Uśmiechali się do nich nie tylko rzemieślnicy chcący sprzedać swój towar, ale także ich córki, romantycznie nastawione dziewczęta. Bo przecież rycerze chodzili na wyprawy, dokonywali czynów heroicznych, pokonywali smoki. Aż do czasu, gdy na ulicy pojawił się on – przyszły Żelazny Rycerz.

Legenda o Żelaznym Rycerzu

Częstym gościem u płatnerzy był Joachim Berka. Upatrzył sobie córkę jednego z mistrzów i w końcu zakochał się w niej. Był jednak bardzo zazdrosny i nieustannie próbował ją kontrolować. Pewnego dnia wyruszył w dalekie strony. Gdy wrócił, usłyszał plotki, że do jego narzeczonej zaczęli zalecać się inni adoratorzy.

Kilka dni później dziewczynę znaleziono w rzece, a rycerz zniknął. Nie minęło jednak wiele czasu, zanim się ukrywał. Rodzice przeklęli Joachima, a ten natychmiast zamienił się w Żelaznego Rycerza. Po śmierci stał się duchem i zaczął wędrować po Pradze. Z klątwy mogła go uwolnić tylko dziewica o czystym sercu, ale taka szansa pojawiała się raz na sto lat.

Pewnego dnia w tym samym domu, gdzie kiedyś mieszkał płatnerz, zamieszkała kobieta z córką, Alžbětą Holasovą. Było to niemal w naszych czasach, sto lat temu. Ludzie niewiele wierzyli już w duchy, jeszcze mniej myśleli o rycerzach. Alžběta miała czyste serce, była pracowita i często zostawała do późna, szyjąc w kuchni. Pewnego zimowego wieczoru siedziała i cerowała bieliznę. Powiał wiatr, płomień świecy zadrżał. W kącie zaskrzypiało żelazo. Dziewczyna podniosła wzrok i zobaczyła ducha Joachima Berki.

— Nie bój się mnie — powiedział rycerz chrapliwym głosem. — Jestem Żelaznym Rycerzem, który wyrządził wiele zła. Tak, walczyłem, wygrywałem, prowadziłem wojny. Tak, zabijałem – to była wojna, albo ty, albo ciebie. Ale przeze mnie zginęła niewinna dziewczyna. Od kilkuset lat pokutuję, i nie zaznam spokoju, dopóki czysta dziewczyna, taka jak ty, nie porozmawia ze mną przez godzinę, nie wysłucha mnie i nie pocieszy.

Przestraszona Alžběta tylko skinęła głową.

— Jutro — kontynuował duch — o tej samej porze wrócę. Jeśli zechcesz, pomożesz mi. Ale nikomu nic nie mów, bo wszystko będzie daremne.

Dziewczyna nie mogła się powstrzymać i rano wszystko opowiedziała matce. Ta uznała, że nie przystoi dziewczynie rozmawiać z takim podejrzanym duchem. Wieczorem zamknęła córkę w pokoju, a sama poszła do kuchni. Dokładnie o północy Joachim pojawił się w kącie. Spojrzał na kobietę, smutno pokręcił głową i powiedział:

— Wszystko na próżno. Jeszcze sto lat!

Nie wiadomo, czy komuś udało się uwolnić rycerza. Jeśli nie, to nasz nieszczęsny Joachim musi pojawić się za sto lat.

Gdzie znajduje się Żelazny Rycerz?

Żelazny Rycerz w formie rzeźby stoi na rogu Nowego Ratusza od strony ulicy Platnéřská. Po drugiej stronie znajduje się dziewczyna z ojcem, rabinem Löwem, bo według innej wersji legendy historia ta dotyczyła cesarza Rudolfa II, który jako rycerz odwiedzał córkę rabina. W pobliżu znajduje się przystanek autobusowy Mariánské náměstí oraz stacja metra linii A Staroměstská.

Mapa — © OpenStreetMap