Legenda o śmierci Jana Nepomucena

Jeśli przejdziecie się Mostem Karola, zobaczycie po obu stronach figury świętych. Większość z nich powstała od końca XVII wieku do drugiej połowy XIX wieku. Autorami większości są Matyáš Braun, Jan Brokoff oraz jego synowie: Michal Jan Józef i Ferdinand Maximilian, Józef i Emmaus Maxy, Mateusz Wacław Jankel. W rzeczywistości Most Karola to podręcznik nie tylko historii Czech, ale również historii katolickich zakonów. Jednak najbardziej znaną z figur jest święty Jan Nepomucen.

Jan Nepomucen

Kanonik Jan Nepomucen

Jan urodził się w 1340 roku we wsi Pomuk, w rodzinie wójta Velflina. Obecnie w miejscu jego domu rodzinnego stoi kościół. Początkowe wykształcenie zdobył w miejscowej szkole parafialnej przy kościele św. Jakuba. Według podań dalszą edukację kontynuował u cystersów oraz na Uniwersytecie Praskim. Pracował jako notariusz królewski w Pradze, a następnie główny pisarz akt sądowych wikariusza generalnego. Uczył się również w Padwie, gdzie uzyskał tytuł doktora. Pełnił funkcję księdza oraz kanonika w różnych kościołach. Ostatecznie we wrześniu 1389 roku Jan z Pomuka został mianowany wikariuszem generalnym arcybiskupa Pragi.

Legenda o śmierci Jana Nepomucena

W tamtych czasach rozpoczął się Wielki Rozłam Zachodni, kiedy to istniały dwie papieskie rezydencje i dwóch papieży. Nakładało się to na wewnętrzne intrygi polityczne w Czechach. Po śmierci króla Karola IV na tron wstąpił jego syn Wacław IV, który nie odziedziczył wszystkich zalet ojca. Dodatkowo miał napięte relacje z arcybiskupem.

Pewnego dnia w 1393 roku, po kłótni, król rozkazał pojmać kilku ludzi z otoczenia arcybiskupa, w tym Jana Nepomucena. Poddano ich torturom, a od Jana wymagano wyjawienia tajemnicy spowiedzi królowej, gdyż według kronik był jej spowiednikiem. Wikariusz nie wytrzymał tortur i zmarł. Jego ciało zostało po prostu wrzucone do Wełtawy z Mostu Karola, w miejscu, gdzie dziś stoi figura św. Jana Chrzciciela. Nad miejscem, gdzie upadł męczennik, pojawiło się pięć gwiazd, które od tamtego czasu są przedstawiane wokół aureoli świętego.

Jan Nepomucen zostaje męczennikiem i świętym

Historycy twierdzą jednak, że tajemnica spowiedzi królowej nie miała nic wspólnego z tą sprawą. Jan Nepomucen stał się ofiarą intryg i konfliktu między królem Wacławem IV a arcybiskupem praskim, Olbramem ze Škvorca. Jan Nepomucen pełnił funkcję wikariusza generalnego arcybiskupa, a podczas przesłuchań mowa była raczej o tajemnicach jego przełożonego, a nie królowej.

Ciało wikariusza zostało wyłowione w okolicy placu nám. Curieových przez mnichów z Zakonu Kanoników Regularnych Pokuty Błogosławionych Męczenników. Jego ciało przez pewien czas było w ich posiadaniu. Praktycznie od razu po jego śmierci Jan Nepomucen zyskał sławę męczennika. Gdy jego kult zaczął się rozwijać, ciało zostało przeniesione do katedry św. Wita na Zamku Praskim. W końcu, w 1721 roku, Jan Nepomucen został kanonizowany.

Rzeźbę Jana Nepomucena na Moście Karola można łatwo zauważyć, przede wszystkim dzięki wypolerowanym miejscom. Mówi się, że jeśli je potrzesz i wypowiesz życzenie, to się spełni. Istnieje nawet specjalny sposób: lewą rękę należy położyć na krzyżu z gwiazdami, prawą – na postaci świętego Jana na metalowym reliefie, a prawą nogę postawić na specjalnym metalowym kołku wbitym w kamienną kostkę.

Jeszcze jedna ciekawostka – jak z pierwotnego nazwiska Pomuk powstało Nepomuk? Otóż Jan podpisywał się po łacinie jako "De Pomuk", co z czasem przekształciło się w "Nepomuk", a następnie w "Nepomucen".

Jak znaleźć rzeźbę Jana Nepomucena?

Rzeźba Jana Nepomucena znajduje się naprzeciwko rzeźby św. Ludmiły. Jest to ósma para, stojąca pośrodku Mostu Karola, niezależnie od tego, z której strony się idzie.

Mapa - © OpenStreetMap