Życie błogosławionego Ranieri w obrazach Stefano Sassetty

W Luwrze znajduje się wiele obrazów różnych gatunków i kierunków, które mogą zainteresować znawców sztuki. Mam swoją kolekcję „ulubieńców”, o której będę opowiadać w swoich kolejnych postach. A dziś chcę napisać o obrazach Stefana Giovanni Sassetty, które opowiadają o błogosławionym Ranieri.

Stefano di Giovanni Sassetta

Na początek kilka słów o autorze. Urodził się na początku XV wieku w rodzinie Giovanni di Cortona, a zatem prawdopodobnie w Cortonie. Uczył się w warsztacie Paolo di Giovanni Fei na początku lat 20. XV wieku. Pierwszym zamówieniem był „Ołtarz Eucharystii” w kościele San Pellegrino w Sienie. Później namalował wiele obrazów dla kościołów w Sienie. Znany jest przede wszystkim z „Madonny Śnieżnej” z predelli o założeniu rzymskiego kościoła Santa Maria Maggiore oraz innych „Madonn”. Stefan Sassetta zmarł w 1450 roku w Sienie.

Ołtarz

Oba obrazy „Przekleństwo duszy skąpca z Citerna” oraz „Błogosławiony Ranieri uwalnia biednych z więzienia we Florencji” pochodzą z predelli gotyckiego ołtarza Borgo San Sepolcro o życiu błogosławionego Ranieri z kościoła San Francesco. Stefan Giovanni Sassetta namalował cały ołtarz w Sienie, skąd w 1444 roku dostarczono go do kościoła. Ołtarz kosztował 510 florenów (około 5 domów) i mówi się, że nie obyło się bez wsparcia rodziny Medici. Ołtarz miał 60 obrazów, wymiary 6 na 5 metrów. Został umieszczony nad grobowcem błogosławionego Ranieri Rasini. W 1752 roku ołtarz został rozebrany na oddzielne obrazy i później w czasach napoleońskich sprzedany. W 1900 roku trzy panele kupiła rodzina Berensonów, te obrazy są przechowywane w Instytucie Sztuki w Detroit. Jeszcze dwa trafiły do Luwru.

Głównym bohaterem obrazów jest mnich franciszkanin błogosławiony Ranieri del Borgo, który żył w drugiej połowie XIII wieku. Całe swoje życie opiekował się biednymi, przez co zdobył wielką sławę. Wśród innych cudów przypisuje się mu wskrzeszenie dwojga dzieci (dlatego czci go wiele kobiet w ciąży). Zmarł 1 listopada 1304 roku. Już w 1314 roku na jego cześć odlano dzwon, który obecnie bije na cześć każdego noworodka w mieście. Beatyfikacja miała miejsce w 1802 roku przez papieża Piusa VII. Na obrazach są właśnie przedstawione działania błogosławionego.

Obrazy

Na pierwszym obrazie przedstawione jest przekleństwo skąpca, który mieszkał w małym miasteczku Citerna niedaleko San Sepolcro. Z powodu swojego bogactwa lekceważył biednych, za co został przeklęty przez błogosławionego Ranieri. Dusza jest ciągnięta w małej przestrzeni za drzwiami po lewej stronie obrazu. Sam Ranieri jest raczej mentorem, który ostrzega przed niebezpieczeństwem grzechu. Drugi obraz przedstawia uwolnienie modlitwą biedaków z więzienia (prawdopodobnie uwięzionych za długi lub za życie jako włóczędzy). W tym przypadku główną cnotą jest miłosierdzie.

Na obu gotyckich obrazach pięknie pokazane jest życie i strój ludzi epoki renesansu. Można dostrzec samego błogosławionego, przedstawionego z dość charakterystycznymi siwymi włosami. Chociaż w czasach Stefana Sassetty nie było świadków życia Ranieri, najprawdopodobniej opowieści o jego wyglądzie dotarły do współczesnych. W kompozycji autor nie trzyma się proporcji, ale to w pełni rekompensuje ciepłymi kolorami pierwszego planu i żywością scen.